ديگر در ايمان از ما سبقت نمىگرفت . » نكته : نمىتوان از صله موصول كه « آمنوا » است كشف كرد كه حتما مراد از « الّذين » به جهت اينكه ضمير غايب به آن عود مىكند ، گروهى غايب مىباشد ، زيرا در صله ، اصل اولى اين است كه فعل غايب باشد هرچند مراد از موصول مخاطب باشد . و حيث دخلت اللام على غير المقول له : در اينجا يك ضابطه كلى براى حرف لام مطرح مىشود و آن اين است كه اگر لام بر مقول له داخل شد ، لام معناى تبليغ دارد و اگر بر غير مقول له داخل شود بايد لام را به بعضى از توجيهاتى كه بيان شد ، تأويل كرد و گفت يا به معناى « عن » است و يا به معناى تعليل مىباشد . قابل ذكر است كه در كتاب گفته شده است : « بعض ما ذكرنا » تا تنها شامل معناى تعليل و « عن » شود و شامل معناى ديگرى كه ذكر شده است و آن تبليغ است ، نشود زيرا لام تبليغ تنها بر مقول له « كسى كه با او سخن گفته مىشود » كه مخاطب است داخل مىشود ، مانند اين آيه شريفه كه سخن دوزخيان با خداوند متعال است : قالَتْ أُخْراهُمْ لِأُولاهُمْ رَبَّنا هؤُلاءِ أَضَلُّونا فَآتِهِمْ عَذاباً ضِعْفاً مِنَ النَّارِ ( الأعراف / 38 ) . در اينجا لام يا به معناى « عن » است يا به معناى تعليل است و به معناى تبليغ نيست زيرا گروه اخرى از دوزخيان خطاب به گروه اولى از جهنميان نمىكنند تا اين كه لام براى تبليغ باشد بلكه خطاب به ذات أقدس بارى تعالى است به همين سبب در آيه « ربّنا » منادا است و حرف نداى آن حذف شده است . و معناى آيه اگر لام به معناى « عن » باشد چنين است : « گفتند گروه آخرين از دوزخيان درباره گروه اوّلين ، اى پروردگار ما ، اينان گمراه كردند ما را پس عذابشان افزون‌تر در آتش گردان » . و اگر به معناى تعليل باشد ، معناى آيه اين گونه مىشود : « گفتند گروه آخرين از دوزخيان به علت و براى مذمت‌كردن گروه اوّل . . . » . و مانند قول أبى أسود الدّؤلى در مذمت حسادت :